News

Mübtedanın Özellikleri

Mübtedanın Özellikleri

Mübteda genellikle marife (belirli) bir isim, haber de genellikle nekre (belirsiz) isimden oluşur. Mübteda konumundaki kelimeler genellikle şu kelime türlerinden olur:

 

1. Belirlilik takısı alan isimler

2. Zamirler

Zamirler marife hükmündedir. Ancak zamirler son harekeleri üzerine mebni olup harekeleri hiçbir surette değişmedikleri için mahallen (cümledeki konumunun gereği) merfû‘ olurlar.

Birinci örnekte (هو) ikinci örnekte (هي ) zamirleri mübteda konumunda yer aldıkları için mahallen merfûdurlar.

3. Özel isimler (Alemler)

4. İşaret isimleri (İsm-i işaretler)

İşaret isimlerinin ikilleri (tesniye) hariçtümü mebnî oldukları için mahallen merfû‘ olurlar.

Bu iki örnekte ( هِهذ، هذا ) işaret isimleridirler ve mebnîdirler, mübteda konumunda yer aldıkları için mahallen merfû olmuşlardır

5. İlgi zamirleri (İsm-i Mevsul)

İlgi zamirlerinin ikilleri (tesniye) hariç tümü mebnîdirler, mübteda konumunda yer aldıkları zaman mahallen merfû olurlar. İlgi zamirinden sonra ona zamirle bağlı ve onu açıklayıcı bir cümle gelir, bu cümleye sılâ cümlesi denmektedir, sıla cümlesinin irabta yeri yoktur.

6. Muzaf (Tamlanan)

Belirtili isim tamlamalarında irabta tamlanana (muzaf) bakılır, tamlayan (muzafun ileyh) daima mecrûr olur. Tekil eril ve dişil (müfred müzekker ve müennes) tamlananlar, kırık çoğullar (cem-i teksîr), kurallı dişil çoğullar (cem-i müennesler) mübteda olduklarında zamme ile merfû olurlar; ikil yapısında (tesniye) olurlarsa elif ( ا ) ile merfû olurlar;kurallı çoğul eril (cem-i müzekker sâlim) olurlarsa vav (و )merfû olurlar.

7. Soru isimleri (Esmâu’l-İstifhâm)

Soru isimleri ( أَيُّ ) hariç hepsi mebnîdirler, mübteda konumunda oldukları zaman mahallen merfû olurlar, (أَيُّ) ise mübteda konumunda zamme ile merfû olur.

Birinci örnekte geçen ( من ) soru ismi mübtedadır, mebnî kelimelerden olduğu için mahallen merfûdur. İkinci örnekte ( ُّأي ) kelimesi mübtedadır, murâb (cümle içindeki yerine göre sonu değişen) soru isimlerindendir, buradazamme ile merfû olmuştur.

8. Te’villi mastarlar (Masdar-ı Müevvel)

Fiili muzârinin başına (أَنْ) harfigeldiği zaman onu nasbettiği gibi anlamını da mastara çevirmekte, bu tür mastarlara da mastar anlamını içerdikleri için te’villi mastar denmektedir. Te’villi mastar fiilden türetildiği için mastarı tüm şahıs zamirlerine göre anlamlandırmak mümkümdür. Te’villi mastarlar mübteda konumunda yer aldıkları zaman mahallen merfû kabul edilmektedirler.

Mübtedanın marife haberin nekre olarak gelmesi asıl ise de bazen mübteda nekre olarak gelebilir. Bu durum şu hallerde olur:

1. Mübteda nekreye muzaf (tamlanan) olursa;

2. Mübteda nekre (belirsiz) kelimelerden oluşan sıfat tamlamasında mevsuf olursa;

3. Mübteda nekre olup kendisinden önce olumsuzluk edatı (nefi) ve soru (istifham) edatı varsa:

4. Mübteda nekre olup haber câr-mecrûr ve zarftan oluşursa mübteda haberden sonra gelir; bu tür cümlelerde anlam verilirken “vardır”, “mevcuttur” anlamları eklenir.

5. Mübteda türün genelini içerirse;

Related Posts

MÜSİAD Başkanının Asgari Ücrete Önerdiği Şok RakamPeker Elindeki Kasetleri Verdiği Kişiyi Açıkladı #haber #sondakika

MÜSİAD Başkanının Asgari Ücrete Önerdiği Şok RakamPeker Elindeki Kasetleri Verdiği Kişiyi Açıkladı #haber #sondakika #sondakika #haber MÜSİAD Başkanının Asgari Ücrete Önerdiği Şok RakamPeker Elindeki Kasetleri Verdiği Kişiyi Açıkladı #haber #sondakika

EYT Haftaya Açıklaması… EYT Soru Cevap Yayını Çetin Ateş Soruları Cevaplıyor #haber #sondakika

EYT Haftaya Açıklaması… EYT Soru Cevap Yayını Çetin Ateş Soruları Cevaplıyor #haber #sondakika #sondakika #haber EYT Haftaya Açıklaması… EYT Soru Cevap Yayını Çetin Ateş Soruları Cevaplıyor #haber #sondakika

EYT’de Borçlanma Konusunda İstisnaları Çetin Ateş Tek Tek Açıkladı #haber #sondakika

EYT’de Borçlanma Konusunda İstisnaları Çetin Ateş Tek Tek Açıkladı #haber #sondakika #sondakika #haber EYT’de Borçlanma Konusunda İstisnaları Çetin Ateş Tek Tek Açıkladı #haber #sondakika

Regl Öncesi Gerginlik Nedir?

Regl öncesi gerginlik, kadınların büyük bir çoğunluğunda görülebilen bir durum olarak bilinmektedir. Bu durumun temel nedeni olarak hormon düzeylerinde yaşanan değişiklikler gösterilmekte olup bu durum sonucunda görülen belirtilerin…

EYT’de Kafa Karıştıran 18 Yaş Altı Ve Staj- ABO Konusunu SGK Uzmanı Değerlendirdi #haber #sondakika

EYT’de Kafa Karıştıran 18 Yaş Altı Ve Staj- ABO Konusunu SGK Uzmanı Değerlendirdi #haber #sondakika #sondakika #haber EYT’de Kafa Karıştıran 18 Yaş Altı Ve Staj- ABO Konusunu SGK Uzmanı Değerlendirdi #haber #sondakika

EYT’den Sonra Bağkur Tescil Mağdurları Ne Olacak? Astsubayların Sivil Okul Borçlanması? #haber #sondakika

EYT’den Sonra Bağkur Tescil Mağdurları Ne Olacak? Astsubayların Sivil Okul Borçlanması? #haber #sondakika #sondakika #haber EYT’den Sonra Bağkur Tescil Mağdurları Ne Olacak? Astsubayların Sivil Okul Borçlanması? #haber #sondakika

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir